Bùi Văn Nam Sơn

1.      Xin ông một cái nhìn tổng quan về tình hình dịch thuật sách hiện nay tại Việt Nam? (về đội ngũ những người dịch sách, chất lượng sách dịch…)

Câu hỏi quá rộng, vượt ra khỏi khả năng hiểu biết của tôi. Muốn tránh việc “vơ đũa cả nắm”, phải đọc rộng, đọc kỹ. Không ai có thể biết rõ về mọi lĩnh vực, nhất là khi ở ta có quá ít các hình thức sinh hoạt của việc phê bình dịch thuật. Vì thế, chỉ có thể nhận định kiểu cảm tính khi đi thăm các tiệm sách và đọc một số ít dịch phẩm yêu thích. Nhìn chung có sự khởi sắc đáng mừng, còn chất lượng thì không đều, đội ngũ dịch giả tất nhiên còn ít, thậm chí quá ít đối với một đất nước có mấy chục triệu độc giả tiềm năng.

Bùi Văn Nam Sơn

Nhiều năm qua, dịch giả Bùi Văn Nam Sơn dày công dịch và chú giải ba quyển Phê phán nổi tiếng của I. Kant: “Phê phán lý tính thuần túy” (2004, tái bản 2007), “Phê phán năng lực phán đoán”, “Phê phán lý tính thực hành” (2007) và “Hiện tượng học Tinh thần” của G.W.F. Hegel (2006). Ông sắp cho ra mắt “Khoa học lô gíc” (Hegel), tác phẩm nền tảng về phép biện chứng. Để có các bản dịch chính xác, ông đã đối chiếu nhiều bản dịch tiếng Anh, Pháp, Trung, và có công chú giải tác phẩm một cách kỹ lưỡng, khoa học, một việc lâu nay chưa ai làm được.

Nhân lễ ra mắt Quỹ dịch thuật Phan Chu Trinh do Liên hiệp các Hội KHKT VN chủ trương vào ngày 09.01.2007 tại Hà Nội, dịch giả Bùi Văn Nam Sơn, Việt kiều ở Đức, là người đầu tiên giành được giải thưởng “Tinh hoa giáo dục quốc tế” của Quỹ dịch thuật Phan Chu Trinh và Khoa Quốc Tế, Đại học quốc gia Hà Nội với bản dịch và chú giải tác phẩm “Phê phán lý tính thuần túy” của I. Kant, đại triết gia và đồng thời là nhà giáo dục lớn ở thế kỷ 18. Trong diễn từ nhận giải với nhan đề “Kant, nhà giáo dục”, ông đã phát xuất từ triết luận của Kant để soi rọi vào nền giáo dục nói chung và giáo dục nước nhà trong thời kỳ hội nhập. Ông mở đầu câu chuyện giáo dục với chúng tôi bằng câu của Kant: “Hãy dám biết!”.

Mấy góp ý nhân Chuyên đề “Thực trạng dịch thuật ở Việt Nam” của báo điện tử VietnamNet.

Báo Điện tử VietnamNet đang mở diễn đàn với chuyên đề “Thực trạng dịch thuật ở Việt Nam” và có nhã ý đề nghị tôi tham gia ý kiến. Tôi không am tường lắm về “thực trạng dịch thuật” chung của cả nước, nên chỉ xin góp vài ý kiến trong phạm vi hẹp là việc dịch triết học Tây phương sang tiếng Việt, lãnh vực mà tôi có hiểu biết chút ít. Để ngắn gọn, tôi xin phép phát biểu theo kiểu “gạch đầu giòng”: